Hoe alles normaal werd

Verzameling van ontdekkingen die van invloed zijn op wat wij normaal vinden.

Door Mladic is Nederland veranderd

Dag Gijs,

Gisteren is Mladic opgepakt. Een zucht van opluchting ging door Nederland. Het is ongelooflijk wat daar gebeurt is. Je moeder en ik zijn drie jaar geleden in Servie geweest en je voelt de spanning. Vooral in Belgrado. Om een beetje een beeld te krijgen van die oorlog daar moet je de BBC serie The death of Yugoslavia maar eens bekijken en als je een voorbeeld wil van hoe gek mensen van oorlog worden is Harrison’s Flowers een aanrader.

De reden dat het oppakken van Mladic zoveel impact heeft op Nederland is niet omdat we zo begaan zijn met die oorlog, maar dit heeft natuurlijk alles te maken met de nationale open wond die Srebrenica heet. Peter Giesen schreef een scherpe analyse over de invloed van deze wond en Mladic op onze visie op buitenlandse missies en de daarbij behorende sneuvelbereidheid. Hieronder het artikel.

je vader

 

Peter Giesen − 27/05/11, 07:41

Een dag na de val van Srebrenica toast Mladic met luitenant-kolonel Thom Karremans © AP

Het blijft een verschrikkelijke wetenschap dat Nederland zich niet heeft verzet tegen de massamoord in Srebrenica. Ratko Mladic drukte Nederland destijds hardhandig met de neus op de feiten. Soms heb je agressie nodig, om niet machteloos te staan tegenover de barbarij.

Na zestien jaar zijn de beelden nog altijd pijnlijk om te zien. De brute Serviër Ratko Mladic vernedert de schutterende Nederlander Thom Karremans.

Don’t shoot the piano player, zegt Karremans.
You’re a lousy piano player, zegt Mladic.

De toast van Mladic en Karremans groeide tot een traumatisch symbool van Nederlandse lafheid. De boerse Servische generaal confronteerde het beschaafde Nederland met zijn morele zelfgenoegzaamheid. Nederlands was trots op zijn gebrek aan militarisme. De Dutchbatters waren geen rambo’s, zoals de Amerikaanse soldaten, maar strijders voor recht en vrede, die het beste voorhadden met de plaatselijke bevolking. Ze waren niet naar Joegoslavië gestuurd om de vijand aan flarden te schieten, maar om te praten en te deëscaleren.

Botsing
Helaas bleken alle goede, moreel hoogstaande bedoelingen op het beslissende moment niets waard, omdat ze niet werden ondersteund door vuurkracht en agressie. De ontmoeting tussen Karremans en Mladic was de botsing van een soldaat uit een verburgerlijkt leger met goede arbeidsvoorwaarden en functioneel leeftijdsontslag met een genadeloze vechtjas die niet maalde om bloed aan zijn hand. Daarmee drukte Mladic Nederland met de neus op de feiten. Soms heb je agressie nodig, om niet machteloos te staan tegenover de barbarij.

Het echec van Srebrenica werd later onderzocht door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Dutchbat bevond zich in een onmogelijke positie, aldus het NIOD, ‘een gijzelingssituatie waarin elk gewelddadig verzet op een bloedbad zou zijn uitgelopen’. Op pad gestuurd met een onmogelijk mandaat, te licht bewapend, in de steek gelaten door de VN, overlopen door het veel sterkere leger van Mladic.

Toch zijn de twijfels altijd gebleven. ‘We zijn er als hazen vandoor gegaan’, zei bijvoorbeeld historicus Hermann von der Dunk in een interview met de Volkskrant. ‘Natuurlijk bevond Dutchbat zich in een lastige positie. We zijn altijd heel vindingrijk in het vinden van excuses. Maar we zijn er toch naartoe gegaan om de Moslims te beschermen?’

In Srebrenica wreekte zich het gebrek aan een werkelijke militaire traditie, vond Von der Dunk, aan de doodsverachting waarmee een bloedbad op de koop toe wordt genomen, aan een militair ethos waarin men liever strijdend ten onder gaat dan eerverlies lijdt. Misschien was Mladic wel teruggedeinsd als Dutchbat van zich had afgebeten.

Sneuvelbereidheid
Het trauma van Srebrenica heeft invloed gehad op de oorlog in Afghanistan. Politiek en leger wilden de schande te boven komen. Nederland moest meedoen, risico’s lopen. Lafheid kan het Nederlandse leger in Afghanistan in elk geval niet verweten worden. Inmiddels zijn 25 militairen om het leven gekomen, zonder dat het tot maatschappelijke onrust leidde.

De ‘sneuvelbereidheid’ lijkt sinds Srebrenica aanzienlijk toegenomen. Marco Kroon kreeg de Militaire Willemsorde. Dat tekent het veranderde klimaat. Er is waardering, zelfs bewondering voor de oorlogsheld die niet aarzelt om geweld te gebruiken als het nodig is.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: